హార్ముజ్ మూసివేతతో ఇంధన సంక్షోభం.. అత్యవసర చర్యలపై కేంద్రం దృష్టి
న్యూఢిల్లీ: పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో దేశ చమురు నిల్వలపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్కు 80 డాలర్లు దాటగా, ప్రస్తుత నిల్వలు సుమారు ఎనిమిది వారాలకు మాత్రమే సరిపోతాయని కేంద్రం వెల్లడించింది.
హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత ప్రభావం
హార్ముజ్ జలసంధి ను ఇరాన్ మూసివేయడంతో సరఫరాకు ఆటంకం ఏర్పడింది. భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురు, ఎల్పీజీలో సగం వాటా ఈ కీలక సముద్ర మార్గం ద్వారానే వస్తుంది. ప్రస్తుతం యూఎస్–ఇజ్రాయెల్ దాడుల నేపథ్యంలో ఇక్కడ ట్యాంకర్ల రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి. బీమా సంస్థలు కవరేజీ ఉపసంహరించుకోవడంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టమైంది. చమురు మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతి గంటకూ పరిస్థితిని సమీక్షిస్తోంది.
వ్యూహాత్మక నిల్వలు ఎంత?
మంగళూరు, పాడూరు, విశాఖపట్నం లోని భూగర్భ వ్యూహాత్మక నిల్వ కేంద్రాల్లో సుమారు 100 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు ఉంది. పైప్లైన్లు, ఓడల్లో ఉన్న నిల్వలు మరో 25 రోజులకు సరిపోతాయి.
సంక్షోభం కొనసాగితే అమెరికా, రష్యా, పశ్చిమ ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా దేశాల నుంచి దిగుమతులు పెంచాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఏప్రిల్ 2025 నుంచి జనవరి 2026 వరకు భారత్ 206.3 మిలియన్ టన్నుల చమురు దిగుమతికి 100.4 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది.
రష్యా సహకారం.. కానీ దౌత్య సవాళ్లు
ఇండియాకు అవసరమైతే సహాయం చేస్తామని రష్యా ప్రకటించింది. అయితే యూఎస్తో కుదుర్చుకున్న తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం ప్రకారం రష్యా నుంచి కొనుగోళ్లు తగ్గించాల్సిన పరిస్థితి ఉంది. లేదంటే సుంకాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. రష్యా చమురుతో ఇంధన ధరలు నియంత్రణలో ఉండొచ్చుగానీ, అంతర్జాతీయ దౌత్య సంబంధాలపై ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
యుద్ధం దీర్ఘకాలం కొనసాగితే దేశీయ ఇంధన అవసరాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ఎగుమతులపై ఆంక్షలు, ఎల్పీజీ రేషనింగ్ వంటి అత్యవసర చర్యలను పరిశీలిస్తున్నారు.
దేశీయ ఉత్పత్తి పెంపుపై పిలుపు
అనిల్ అగర్వాల్ (వేదాంత రిసోర్సెస్ లిమిటెడ్ చైర్మన్) దేశీయ చమురు ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచాలని సూచించారు. భారత్ అవసరాల్లో 90% దిగుమతులపై ఆధారపడటం దేశ భద్రతకే ముప్పని అన్నారు.
భారత్లో 300 బిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు నిక్షేపాలు ఉన్నాయని, అమెరికా తరహాలో ఎక్స్ప్లోరేషన్ లైసెన్సులు 200 నుంచి 2,000కు పెంచాలని సూచించారు. రూ.5 కోట్లతోనే స్టార్టప్లు డ్రిల్లింగ్ రంగంలోకి రావడానికి నిబంధనలు సడలించాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఖతర్ గ్యాస్ సరఫరా నిలిపివేత
ఖతర్ భారత్కు గ్యాస్ సరఫరాను తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ఇరాన్ డ్రోన్ దాడుల కారణంగా ఉత్పత్తి ప్రభావితమైందని తెలిపింది. భారత్ ఏటా దిగుమతి చేసుకునే 2.7 కోట్ల టన్నుల ఎల్ఎన్జీలో ఖతర్ వాటా 40% ఉంది.
పెట్రోనెట్ ఎల్ఎన్జీ ఈ విషయాన్ని దేశీయ గ్యాస్ మార్కెటింగ్ సంస్థలకు తెలియజేసింది. సీఎన్జీ సరఫరా కొనసాగుతూనే ఉన్నప్పటికీ పరిశ్రమలకు ఇచ్చే గ్యాస్లో 10–40% వరకు కోత విధించారు.
ప్రస్తుతం స్పాట్ మార్కెట్లో ఎల్ఎన్జీ ధర మిలియన్ బ్రిటిష్ థర్మల్ యూనిట్కు 25 డాలర్లకు చేరింది — ఇది సాధారణ ధరల కంటే దాదాపు రెట్టింపు. గ్యాస్ కొరతను అధిగమించేందుకు గెయిల్, ఐఓసీ సంస్థలు స్పాట్ కొనుగోళ్లపై దృష్టి పెట్టాయి.
పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం కొనసాగితే ఇంధన రంగంలో ఒత్తిడి మరింత పెరిగే అవకాశముంది. కేంద్రం తక్షణ, దీర్ఘకాల వ్యూహాలపై దృష్టి సారించింది.
