తయారీ రంగానికి కృత్రిమ మేధస్సు (AI) కేంద్ర స్థాపనకు ఐఐటీ బాంబే – కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం మధ్య అవగాహన ఒప్పందం

ఫిబ్రవరి 12, 2026 | ముంబై

తయారీ రంగంలో కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి కోసం “కొలంబియా–ఐఐటీ బాంబే సెంటర్ ఆఫ్ AI ఫర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్” స్థాపనకు ఐఐటీ బాంబే మరియు అమెరికాలోని కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకాలు చేసి పరస్పరం మార్పిడి చేసుకున్నాయి. ఈ కార్యక్రమం కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి శ్రీ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ సమక్షంలో జరిగింది.

న్యూ ఢిల్లీ లోని భారత్ మండపంలో నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమంలో విద్యాశాఖ రాష్ట్ర మంత్రి డా. సుకాంత మజుమ్దార్, ఉన్నత విద్యా కార్యదర్శి డా. వినీత్ జోషి, పాఠశాల విద్య & సాక్షరత కార్యదర్శి శ్రీ సంజయ్ కుమార్, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) కార్యదర్శి శ్రీ ఎస్. కృష్ణన్ పాల్గొన్నారు.

ఐఐటీ బాంబే తరఫున డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ శిరీష్ కేదారే, కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం తరఫున సీనియర్ వైస్ ప్రోవోస్ట్ ప్రొఫెసర్ సౌలేమేన్ కచాని ప్రతినిధి బృందాలకు నాయకత్వం వహించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు నాయకత్వం వహిస్తున్న కొలంబియా ఇంజినీరింగ్ వైస్ డీన్ (కంప్యూటింగ్ & AI) ప్రొఫెసర్ విశాల్ మిశ్రా, ఐఐటీ బాంబే రసాయన ఇంజినీరింగ్ విభాగానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ మణి భూషణ్ కూడా హాజరయ్యారు.

ఇప్పటివరకు విద్యాశాఖ నాలుగు AI కేంద్రాలను ప్రారంభించింది. “కొలంబియా–ఐఐటీ బాంబే సెంటర్ ఆఫ్ AI ఫర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్” అనేది పరిశోధన మరియు అనువర్తన (ట్రాన్స్‌లేషనల్) కేంద్రంగా ఉండి, వాస్తవ ప్రపంచ తయారీ అవసరాలకు అనుగుణంగా బలమైన, విస్తరణ సాధ్యమైన, మానవ కేంద్రిత AI వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడమే లక్ష్యంగా కలిగి ఉంది. పలు పరిశ్రమ భాగస్వాములు ఈ కేంద్రంతో భాగస్వామ్యం కావడానికి ముందుకు వస్తున్నారు.

ఈ సందర్భంగా ఐఐటీ బాంబే డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ శిరీష్ కేదారే మాట్లాడుతూ:

“కొలంబియా–ఐఐటీ బాంబే సెంటర్ ఆఫ్ AI ఫర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ స్థాపన భారత తయారీ వ్యవస్థను ఆధునిక, మానవ కేంద్రిత AI ద్వారా బలోపేతం చేసే కీలక ముందడుగు. ఓపెన్ మరియు ఇంటరాపరబుల్ పారిశ్రామిక AI మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం ద్వారా పరిశ్రమల ఆధునీకరణకు మద్దతు ఇస్తూ, ఎంఎస్ఎంఈలను శక్తివంతం చేసి, స్టార్టప్‌లను ప్రోత్సహించి, భవిష్యత్‌కు సిద్ధమైన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేస్తాము. ఈ భాగస్వామ్యం దేశ నిర్మాణానికి మా కట్టుబాటును ప్రతిబింబిస్తూ, AI ఆధారిత తయారీ ఆవిష్కరణలో భారత్‌ను ప్రపంచ నాయకుడిగా నిలబెడుతుంది.”

ఈ కేంద్రం సెమీకండక్టర్లు, రోబోటిక్స్, పారిశ్రామిక తయారీ, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, రిఫైనింగ్, పెట్రోకెమికల్స్ వంటి ప్రాసెస్ ఇండస్ట్రీలు, నిర్మాణం మరియు మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, అలాగే రవాణా మరియు లాజిస్టిక్స్ వంటి అన్ని తయారీ రంగాలను పరిధిలోకి తీసుకుంటుంది.

ఫౌండేషనల్ AI, ఆప్టిమైజేషన్, తయారీ మరియు ప్రాసెస్ ఇంజినీరింగ్ రంగాలలో కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం మరియు ఐఐటీ బాంబే కలిగిన పరస్పరపూరక నైపుణ్యాలను వినియోగించి, ఈ కేంద్రం సమగ్ర, ఇంటరాపరబుల్ పారిశ్రామిక AI మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేస్తుంది. పాత యంత్రాలు, నాయిజీ డేటా, రియల్-టైమ్ పరిమితులు, బహుభాషా కార్మిక శక్తి వంటి ఫ్యాక్టరీ స్థాయి సవాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని పరిష్కారాలను రూపకల్పన చేస్తుంది.

పరిశ్రమ భాగస్వాములతో సన్నిహిత భాగస్వామ్యం ద్వారా ఈ కేంద్రం అనువర్తిత పరిశోధన, అనుకూలీకరించిన పరిష్కారాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, స్టార్టప్‌ల ప్రోత్సాహం వంటి కార్యక్రమాలను చేపడుతుంది. అదనంగా, పునాది డేటాసెట్లు, మోడళ్లు మరియు ఇంటర్‌ఫేస్‌లను ప్రజా ప్రయోజనార్థం అందుబాటులో ఉంచి, ముఖ్యంగా ఎంఎస్ఎంఈలను బలోపేతం చేస్తూ భారత తయారీ పర్యావరణ వ్యవస్థను మరింత శక్తివంతం చేస్తుంది.